|
 Robert De Niro, jedan od najboljih glumaca svoje generacije i najznačajnijih filmskih glumaca svih vremena, rođen je u Njujorku 17. avgusta 1943. kao sin Roberta De Nira starijeg, apstraktnog slikara, vajara i pesnika italijanskog porekla i Virdžinije Admiral takođe slikarke. Roditelji su mu se razveli kad je imao dve godine. Njegov biograf Bakster tvrdi da je njegov otac bio homoseksualac i da je bio u odnosima sa pesnikom Robertom Dankanom, dramskim piscem Tenesi Vilijamsom i slikarom Džeksonom Polokom.
Prozvan "Bobby Milk" zbog bledog lica De Niro se kao dečak pridružuje uličnoj bandi Mala Italija. Njegov put je odredila ljubav prema glumi još kada se kao desetogodišnjak prvi put pojavio na sceni kao plašljivi lav u predstavi "Čarobnjak iz Oza". Inače sramežljiv, na sceni je slobodan, pa u 16. godini napušta školu i u potpunosti se posvećuje glumi. Studira dramu kod Stele Adler i Lija Strasberga (Actors Studio) i usvaja njihov pristup potpunog emocionalnog i fizičkog uranjanja u ulogu, a glumi i u off-Broadway predstavama. Na filmu debituje 1965. u delu Marsela Karnea "Three Rooms in Manhattan/Tri sobe na Menhetnu", a kasnije se pojavljuje u niskobudžetnim filmovima Brajana De Palme "The Wedding Party/Svadbena zabava", "Greetings/Pozdravi" (gde glumi jednog od trojice prijatelja koji pokušavaju izbeći poziv u vojsku, a time i odlazak u Vijetnam), i njegovom nastavku "Hi, mom/Zdravo mama". Sledi još nekoliko manjih filmova, i neuspešni odlazak u Holivud krajem 1960-tih. 1972. De Niro ponovo nastupa na off-Broadway pozorišnoj sceni.
Njegova karijera počinje se uspinjati kada na zabavi (1972) ponovno susreće jednog od članova Male Italije, Martina Skorsezea. Otkrivaju da osim kvartovske prošlosti dele i ljubav prema filmu pa De Niro odmah pristaje da glumi u Skorsezeovom "Mean Streets/Zle ulice". Zamišljen kao autentični prikaz mafije kao skupine sitnih uličnih kriminalaca (za razliku od Kopolinog portreta bogatih donova u "Kumu"), film se oslanja na Skorsezeovo lično iskustvo. To je priča o prijateljstvu Čarlija (Harvi Kajtel) i Džoni Boja (De Niro), koji je u De Nirovoj interpretaciji pun divlje nesputane energije. Svojim stilom i bravuroznom glumom reditelj i glumci skreću na sebe pažnju kritike i publike. Za ulogu u "Zlim ulicama", kao i za sledeću ulogu umirućeg bejzbol igrača u drami "Bang the Drum Slowly", De Niro dobija nagrade njujorških filmskih kritičara, a Frensis Ford Kopola, impresioniran ulogom Džonija Boja nudi mu ulogu mladog Vita Corleonea u "Kumu II". Pripremajući se za film De Niro pomno proučava kako je Brando odglumeo Corleonea u "Kumu". Rezultat je njegov portret ambicioznog Vita Corleonea koji je nagrađen Oscarom.
Nakon velikog uspeha odlazi u Evropu kako bi se pojavio u "1900/Novecento" Bernarda Bertolučija, opsežnoj alegoriji o društvenim promenama u Italiji 20. veka u kojoj glumi bogatog, demoralisanog veleposednika Alfreda koji rezignirano promatra propadanje vlastite klase i deli životno prijateljstvo sa siromašnim proleterom i radničkim vođom Olmom (Žerar Depardje), rođenim istoga dana u januaru 1901. godine. De Niro se zatim vraća u SAD kako bi ponovo sarađivao sa Skorsezeom na filmu "Taxi Driver/Taksista". Pripremajući se za ulogu De Niro dve nedelje radi kao taksista na Menhetnu i ubrzano gubi na težini. Film je ekstremna studija o otuđenosti u velikim gradovima, a De Nirov portret Trevisa Biklea, vijetnamskog veterana koji se ne može prilagoditi mirnodopskom životu velegrada pa uzima pravdu u ruke kako bi ulice očistio od "smeća", postaje jedan od najpoznatijih filmskih likova. Scena u kojoj De Niro naoružan stoji ispred ogledala i izgovara rečenicu "You talkin' to me?" ulazi u istoriju. "Taksista" osvaja Zlatnu palmu u Kanu, postiže zavidan komercijalni uspeh i nekoliko nominacija za Oscara, ali i niz optužbi da glorifikuje nasilje. Kontroverze oko negativnog uticaja filmskog nasilja postaju još aktualnije kada nekoliko godina kasnije Džon W. Hinkli izvršava neuspeli atentat na tadašnjeg predsednika Regana, a kao inspiraciju navodi upravo film "Taksista".
Sledeći De Nirov film ujedno je i poslednje delo E. Kazana "The Last Tycoon/Poslednji magnat". U njemu glumi profinjenog filmskog producenta, ali film ne doživljava očekivani uspeh. Nakon toga uz Lajzu Mineli nastupa u Skorsezeovom mjuziklu "New York, New York". Tada prihvata ambiciozan projekt, "The Deer Hunter/Lovac na jelene" Majkla Cimina. Jedan od prvih koji progovara o strahoti rata u Vijetnamu, "Lovac na jelene", potresan je film o traumatičnom ratnom iskustvu koje nepovratno menja ljude. Film ponovo izaziva negodovanje određenih krugova zbog scena nasilja i ruskog ruleta, ali postiže veliki uspeh i osvaja pet Oscara (uključujući i onaj za najbolji film).
De Niro i Skorseze ponovo sarađuju na filmu "Raging Bull/Razjareni bik", portretu boksera Džejka La Mote. Glumeći La Motu u raznim fazama života, De Niro se morao ugojiti 30-tak kilograma i znatno osnažiti muskulaturu, a kako bi scene borbe bile verodostojne intenzivno vežba. Skorseze i De Niro prikazuju boksera bez ulepšavanja: brutalnog, ali istovremeno i čovečnog. "Razjareni bik" nominovan je za osam Oscara, a De Niru donosi nagradu za glavnu ulogu.
Sledi Scorseseov "The King of Comedy/Kralj komedije", crna komedija u kojoj se uz De Nira pojavljuje Džeri Luis. Premda obojica ostvaruju dobre uloge, film nije postigao očekivani uspeh, a De Niro i Skorseze odlučuju voditi samostalne karijere.
De Nirovi filmovi 1980-ih ne postižu uspeh ranijih projekata. Ipak, pojavljuje se i u značajnim filmovima: epskom "Once Upon a Time in America/Bilo jednom u Americi" Serđa Leonea, kultnoj futurističkoj fantaziji "Brazil" Terija Gilijama, i "The Mission/Misiji" koja osvaja Zlatnu palmu u Kanu. De Niro pokušava da glumi i "običnu" ulogu, pa se uz Meril Strip pojavljuje u "Falling in Love/Zaljubljivanju", ali film ne pobuđuje veliko interesovanje. Sledi uloga zlokobnog Luisa Sifrea u "Angel Heart/Anđeoskom srcu" Alana Parkera, a zatim se De Niro povlači s filma i nastupa u pozorištu. Tada ga pronalazi Brajan De Palma i daje mu ponudu koja se ne može odbiti – malu, ali važnu ulogu Al Caponea u filmskoj verziji "The Untouchables/Nedodirljivi". De Niro je kao harizmatični mafijaš izvrsna protivteža Kostnerovom Eliotu Nesu, i "Nedodirljivi" postaju njegov prvi pravi hit u gotovo celoj deceniji.
Nakon što je povratio staru slavu, De Niro 1989. osniva "Manhattan Tribeca Film Center" i sopstvenu producentsku kuću. Sledeće godine snima potresnu dramu "Awakenings/Buđenja", istinitu priču o pacijentima neuropsihijatra Olivera Saksa, i dobija još jednog Oscara. De Nirovi obožavatelji s daleko više nestrpljenja očekuju rezultat nove saradnje sa Skorsezeom – novi mafijaški film "Goodfellas/Dobri momci". Ispripovedan kroz vizuru Henrija Hila (Rej Liota) koji postaje zaštićeni svedok u mafijaškim procesima, film ne glorifikuje mafijašku čast, već priča o običnim ljudima koji se nađu zarobljeni unutar zatvorenog kruga.
Uz Skorsezea De Niro se pojavljuje na filmskom platnu u "Guilty by Suspicion/Optuženom bez dokaza“, a zatim ponovo s njim sarađuje na trileru "Cape Fear/Rt straha", rimejku filma iz 1962. De Niro je zastrašujući u ulozi silovatelja Maxa Kadija koji nakon 14 godina izlazi iz zatvora i zagorčava život svom nekadašnjem branitelju (Nick Nolte), a posebno su upečatljive njegove scene s mladom Džulijet Luis. U filmu "Mad Dog and Glory" ostvaruje netipičnu ulogu bojažljivog policajca koji slučajno spašava život lokalnom mafijašu (Bil Murej). Svojim rediteljskim prvencem "A Bronx Tale/Priča iz Bronxa" jasno pokazuje kako je dosta toga naučio kroz saradnju sa Skorsezeom. Priča o dečaku koji se nađe razapet između osećaja prema ocu i lokalnoj mafiji, dobija pohvale kritike. Nastaljvlja glumiti – odličan je u još jednom Skorsezeovom filmu, "Casino/Kazino".
90-tih u proseku snima tri filma godišnje: manje uspešne ("Mary Shelley's Frankenstein"), ali i "The Heat/Vrućinu" Majkla Mana u kojoj u dve scene deli ekran s Al Pacinom. Njegov opušteni i zadovoljni lik pljačkaša banke zanimljiva je protivteža nervoznom liku policajca kakvog portretiše Pacino. Slede "The Fan", "Sleepers" i "Cop Land", a zatim i oštra satira Barija Levinsona "Wag the Dog" gde glumi amoralnog političkog stratega. Pojavljuje se i u odličnom kriminalističkom filmu Kventina Tarantina "Jackie Brown", špijunskom trileru Džona Frankenhajmera "Ronin" i savremenoj adaptaciji "Great Expectations/Velika očekivanja".
Veliki uspeh postiže komedija "Analyze This/Analiziraj ovo" u kojoj De Niro ponovno glumi mafijaša koji sticajem okolnosti dospeva na lečenje kod psihijatra (Bili Kristal). Ponajviše zahvaljujući glumcima film postaje veliki hit, pa 2002. doživljava, daleko lošiji nastavak - "Analyze That/Analiziraj ono". U sledećoj komediji "Meet the Parents" u ulozi je oca koji upoznaje smotanog i plahog verenika svoje kćeri aludira na niz nasilnika i psihopata koje je glumio pa film takođe postaje hit i doživljava nastavak - "Meet the Fockers". De Niro se nastavlja pojavljivati i u dramskim ulogama. U kriminalističkoj drami "The Score" okupljena je odlična glumačka ekipa (Marlon Brando, Edvard Norton), ali njen potencijal ostao je nedovoljno iskorišten. Na poznatom terenu, u ulogama njujorških policajaca De Niro se pojavljuje u "15 Minutes" i "City by the Sea" u kojem malu ulogu ima i njegova kćerka Drina De Niro.
Kao rođeni Njujorčanin, De Niro se nakon terorističkog napada uključio u projekt revitalizacije Menhetna, i u maju 2002. godine zajedno sa Scorseseom organizuje prvi Tribeca Film Festival. U jednom od retkih pojavljivanja na televiziji, De Niro kao pripovjedač učestvuje u nagrađenom CBS-ovom dokumentarcu "9/11".
U sledećem projektu videćemo ovog raznovrsnog glumaca s obe strane kamere u filmu "The Good Shepherd" koji De Niro režira i kome glumi uajedno sa Met Dejmonom i Anželinom Džoli. Film će obeležiti povratak glumca Džo Pešija koji je skoro deceniju bio van scene.
De Niro se dvaput ženio. Ima kćerku Drinu i sina Rafaela iz prvog braka sa Dajanom Abot i dva sina Džulijana Henrija i Arona Kendrika iy dugotrajne veze sa bivšim fotomodelom Tuki Smit. Krajem 2004 De Niro se ponovo oženio sa svojom drugom ženom Grejs Hajtauer, bivšom stujardesom. Njihov sin Eliot rođen je 1998.
Academy Awards:
1974 - najbolja sporedna muška uloga - "The Godfather II"
1980 - najbolja glavna muška uloga - "Raging Bull"
|
